Houkje Rijpstra

Houkje Rijpstra is wethâlder foar de PvdA Tytsjerksteradiel. Sa no en dan skriuwt se oer har dwaan en litten. Jimme kinne it lêze yn har weblog.

Klik hjirre foar har nijste stik.

• Houkje Rijpstra - Húsbesites: Ja of Nee
• Duorsum fierder
• Houkje Rijpstra - de earste 100 dagen

Niet vergeten…bij val van kabinet Rutte

Het kwam uiteindelijk nog onverwacht op zaterdagmiddag 20 april 2012: Geert Wilders trekt de stekker uit de wankele coalitie tussen VVD, CDA en PVV.
Mark Rutte en Maxime Verhagen blijven – zo zeggen ze – verbijsterd achter, maar hebben wel meteen het verhaal paraat dat de totale schuld bij de PVV gezocht moet worden. De verkiezingsstrijd is meteen begonnen, merken we dit weekeinde. VVD put zich uit om te laten zien wat het kabinet in de anderhalf jaar van haar bestaan, van incident naar uitglijder naar zeperd glijdend, aan daadkracht heeft laten zien. Ik kan behalve het invoeren van 130 kilometer op (enkele) snelwegen en een caviapolitie, eigenlijk niets anders bedenken dan zaken die zijn afgebroken. In de zorg, onderwijs, kinderopvang, milieu, cultuur, duurzaamheid…

Solidariteit
Het is een weekeinde van opluchting en hoop dat de kabinetscrisis misschien net op tijd is gekomen om één van de meest ingrijpende plannen van Rutte c.s. tegen te kunnen houden. De Wet Werken naar Vermogen, waarvan afgelopen week bleek dat er een kamermeerderheid voor is, maar waarover nog gestemd moet worden. Gezien de impact van deze wet, die – niet alleen volgens oud-minister van sociale zaken Bert de Vries (CDA) – gestoeld is op een totaal gebrek aan solidariteit, hoop ik dat hij controversieel zal worden verklaard, zodat pas een nieuwe Kamer hierover een besluit kan nemen. Ons sociaal-economisch bestel heeft altijd een solidariteitscomponent gehad. De mensen die het met hun gezondheid en talenten hadden getroffen, voelen zich medeverantwoordelijk voor het vangnet dat we hebben voor de minderbedeelden. En laten we elkaar niets wijsmaken: misbruik en fraude willen we van links tot rechts keihard bestrijden. Maar het is niet waar dat mensen in de bijstand allemaal zouden kunnen werken als ze dat zouden willen. Niet alleen is er op dit moment eenvoudigweg te weinig werk, maar er is een grote groep in onze samenleving die het niet – soms even en soms voor altijd – op eigen kracht zal redden.

Kansen
Het begrip solidariteit hoort al zo lang de sociaal-democratie bestaat bij onze kernwaarden en ook nu, juist nu, nu het economisch moeilijk is, blijven we tonen waar wij voor staan. Bij de zware keuzes die er moeten worden gemaakt, staat dat voor de PvdA voorop: wij laten niemand vallen, maar rekenen er op dat iedereen de kansen grijpt die hem of haar worden geboden. Niet alleen rechten, maar ook plichten om waar en zover dat kan weer op eigen benen te staan. Er komen binnen enkele maanden verkiezingen en het gaat weer ergens om. Nederland kan duidelijke keuzes maken, maar ik hoop wel dat niemand vergeet welke partijen zonder scrupules bereid waren de gevolgen van de economische crisis, veroorzaakt door onverantwoordelijk gedrag in de bankensector, neer te leggen bij de meest kwetsbaren in onze samenleving.

Het sociale gezicht van de PvdA

Zo nu en dan word ik gevraagd iets te vertellen over de ontwikkelingen die er momenteel op het gebied van sociale zaken spelen. Dat zijn er nogal wat, het kan u onmogelijk zijn ontgaan. Ingaande dit jaar kan er nog maar één uitkering in een gezin zijn of moeten werkenden in een gezin de anderen onderhouden. Verder mogen wij als gemeenten met onze minimaregelingen alleen nog maar mensen helpen die niet meer dan 110% van het minimum aan inkomsten hebben. Tot nog toe liepen onze regelingen tot 125% van het minimum. Dat betekent dat een groep mensen, let wel: werkenden met een laag salaris, voortaan buiten de boot valt en honderden euro’s per jaar, bestemd voor meedoen aan de samenleving, misloopt. Ook moeten jongeren tot 27 jaar, die een beroep doen op een uitkering, eerst een maand lang zonder geld zoeken naar een baan.

hart
Als ik over deze kabinetsmaatregelen vertel, verzucht ik wel eens dat ik me zo nu en dan een burgemeester in oorlogstijd voel. Vanzelfsprekend moeten wethouders democratisch genomen beslissingen van rijkswege uitvoeren, maar je probeert als PvdA-wethouder wel je sociale hart te laten spreken waar dat kan. Dat het lastig is om binnen de wet de scherpste kantjes eraf te halen, lijkt me duidelijk. Gemeenten worden steeds meer beperkt in de eigen beleidsvrijheid.
Zorgen maak ik me met name over mensen met een klein inkomen. Zij zullen door verschillende bezuinigingsmaatregelen worden getroffen, zeker als er ook nog gezondheidsproblemen een rol spelen. Mensen die recht hebben op een uitkering hebben we als gemeente wel in beeld, maar werkenden voor een groot deel niet. Zeker niet meer, nu we onze minimaregelingen maar voor een beperkte groep mogen toepassen.

overgangsjaar
In onze gemeente hebben we besloten om 2012 als een overgangsjaar te beschouwen. Dat betekent dat mensen die in 2011 recht hadden op regelingen, dat dit jaar nog behouden. Mensen die in 2012 een uitkering aanvragen, krijgen wel met de nieuwe wetgeving te maken. Dat betekent bijvoorbeeld dat als een alleenstaande moeder een uitkering aanvraagt en het blijkt dat een van haar kinderen een baantje heeft, de inkomsten van dat kind van de uitkering worden afgetrokken. Het rijk gaat ervan uit dat het kind dan wel zijn moeder kan onderhouden. Wat dat betekent voor de kansen van dat kind om zelf een toekomst op te bouwen, laat zich raden…

marges
Volgend jaar krijgen we te maken met de Wet Werken naar Vermogen. Hoewel daarvan nog niet alles precies bekend is, weten we wel dat een grote groep mensen met een arbeidsbeperking (handicap) afhankelijk wordt van de gemeente om aan het werk te komen. Tegelijk is er veel minder geld beschikbaar om daarbij te helpen, bijvoorbeeld met een korte opleiding, een sollicitatietraining of een bijdrage in de loonkosten.
Natuurlijk proberen we binnen de marges die we hebben, mensen die dat nodig hebben zoveel mogelijk bij te staan. We zoeken daarbij de grenzen van wat mogelijk is nadrukkelijk op. En uiteraard treden we keihard op tegen fraude en mensen die wel kúnnen, maar niet willen werken. Maar dat is niet nieuw, dat deden we al. Voor mensen die onze steun hard nodig hebben, willen we er zijn, maar dat het lastig(er) gaat worden, moge ook duidelijk zijn.
Wilt u de gevolgen die de nieuwe wetgeving voor u heeft met ons delen, graag.
lees meer

Gearwurking mei Achtkarspelen: wêr is dat goed foar?

Sûnt 2009 binne Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen oan it sjen wêr’t wy as gemeenten yntensyf gearwurkje kinne. Dat we dêr nei sjogge, hat mei in tal ûntjouwings te meitsjen. Sa wurdt der yn hiel Fryslân sjoen nei de saneamde bestjoerskrêft: yn hoefiere kinne de besteande gemeenten har taken goed ferfulle. Hjirtroch is al de grutte gemeente Súdwest-Fryslân ûntstien en sil De Friese Meren folgje.

Achtkarspelen (28.000 ynwenners) en Tytsjerksteradiel (32.000 ynwenners) kinne har taken op dit stuit noch goed oan. Wol wurde guon funksjes binne it gemeentehûs kwetsber, omdat we der mar ien fan hawwe. Bygelyks in learplichtamtner of in asbestsaakkundige. Ek sil it lestiger wurde om goeie, jonge meiwurkers te ynteressearjen om by in gemeente fan dizze omfang te wurkjen. Boppedat komme der de kommende jierren in protte taken by foar de gemeente, tink oan: de jeugdsoarch, de nije wet Werken Naar Vermogen en de AWBZ. Om alles ek foar langere tiid goed oan te kinnen, dat wol sizze: ús boargers goed fan tsjinst te wêzen, moatte ek gemeenten fan ús grutte omsjen nei fersterking.

Wy wolle gearwurkje neffens de 4 k’s: kwaliteit, kosten, kwetsberens en klanttefredenheid. Dêr sille wy alle stappen oan hifkje. Op dit stuit wurdt op trije terreinen wurke om de tsjinsten yn elkoar te skowen. By de ûntwikkeling fan it saneamde Klant Kontakt Sintrum (KCC) – de publyksbaly -, by sportbehear en de ôfdielingen Sosjale Saken. Dizze trije ûnderdielen neame wy de ‘proeftuinfase’. Hjir sille we priuwe hoe’t it wurket, wat der goed rint en wat better kin.

Yngeande 1 jannewaris 2012 sille de trije boppeneamde ûnderdielen by elkoar setten wurde. As dat dan in skoftke wurket, sille kolleezjes en gemeenterieden besjen hoe’t de fierdere stappen set wurde kinne. Uteinlik soe it dan wat de beide kolleezjes oangiet, útkomme kinne op ien amtlik apparaat foar twa gemeentebestjoeren. Mar dan binne we al 2014-2015 is de ynskatting. Neidruklik wurdt der op dit stuit net sprutsen oer in bestjoerlike fúzje, in weryndieling. Dat is net nedich om it wurk út te fieren. Wy wolle in stevich amtlik apparaat hawwe, dat twa selsbewuste, sterke gemeentebestjoeren stipet.

Ik bin der wis fan dat beide gemeentes sterker wurde troch gearwurking en ús ynwenners kinne dêr profyt fan hawwe. Dy hâlde in goeie tsjinstferliening en kinne der wis fan wêze dat it wurk troch goeie minsken dien wurdt. Yn ‘e takomst kinne de ynwenners foar hieltyd mear saken by de gemeente te plak en dat moat goed regele wurde. Tegearre binne we de takomst treast.

Bestuursakkoord: slikken of stikken?

Momenteel staan de media bol van de berichten over voor- en tegenstanders van het bestuursakkoord. De Vereniging Nederlandse Gemeenten en het kabinet Rutte proberen daarin afspraken te maken over het beleid voor de komende jaren. Let wel: het sluiten van een bestuursakkoord is geen must, ook met alleen instemming van het parlement kan een kabinet de voorgenomen plannen uitvoeren. Waarbij de gemeenten dan gehouden zijn zich aan het rijksbeleid te houden.

Natuurlijk heeft het de voorkeur van alle partijen om er in gezamenlijkheid uit te komen. Dat geeft draagvlak voor de plannen en maakt de kans van slagen veel groter. En ik moet zeggen dat het bestuursakkoord er niet slecht uitziet. Op het gebied van bijvoorbeeld water zijn haalbare afspraken gemaakt, over de instelling van regionale uitvoeringsdiensten voor handhaving idem en het idee – overigens niet nieuw – om gemeenten een veel groter deel van de sociale wetgeving te laten uitvoeren, is ook goed.

Risico

De angel, en die is zeer fors, zit hem in de insteek waarmee wetten als de Wajong, WWB (bijstand) en WSW (sociale werkvoorziening) naar de gemeenten komen. Dat geldt ook voor de AWBZ (ziektekosten) en Jeugdzorg. Daarbij krijgen de gemeenten niet alleen de uitvoering over, maar tegelijk worden er forse bezuinigingen doorgevoerd en wordt de gemeenten geen vrijheid gegeven dit op eigen wijze invulling te geven. Op alle voornoemde terreinen bestaan nu al forse tekorten en je kunt niet tegen mensen zeggen: helaas, ons geld voor bijstand is op, kom later maar terug. De risico’s wanneer veel meer gebruik wordt gemaakt van bijvoorbeeld de bijstand, liggen volledig bij de gemeenten.

Met name op het onderdeel sociale werkvoorziening lopen gemeenten forse financiële risico’s. Vrijwel alle sociale werkvoorzieningschappen moeten nu al bijgestaan worden door de gemeenten en dat wordt met de nieuwe maatregelen nog veel sterker.

Sociaal

Maar erger nog vind ik de gevolgen op sociaal terrein. Het overgrote deel van de mensen die nu in de Wajong zitten, zal na herkeuring uit deze regeling gaan en waarheen? Direct de bijstand in, is de verwachting. Ook komen mensen die een indicatie aanvragen voor de sociale werkvoorziening nog maar mondjesmaat daarvoor in aanmerking. Alleen als ze aangewezen zijn op beschut binnen werken, kan dat nog. En de anderen? De bijstand in en thuis achter de geraniums.

Ook hebben gemeenten vrijwel geen geld meer om mensen te helpen vanuit de bijstand aan het werk te komen. Daarbij komt nog dat gemeenten worden beperkt in de mogelijkheden voor armoedebeleid. Zijn we nu nog vrij om mensen tot 125% van het sociale minimum te helpen, dat mag straks nog maar tot 110%. Dat betekent dat veel ‘werkende armen’ geen gebruik meer kunnen maken van de collectieve ziektekostenverzekering of regelingen om aan het verenigingsleven te kunnen meedoen.

Ik vind dat zeer ingrijpende en asociale gevolgen en ben er daarom blij om dat ons gemeentebestuur ervoor heeft gekozen het bestuursakkoord op dit punt niet te willen accepteren. Op 8 juni zullen we weten of een meerderheid van de gemeenten er zo over denkt, waarna de VNG opnieuw met het kabinet zal moeten onderhandelen. Het lijkt er overigens op dat er geen onderhandelruimte meer is en dat het kabinet dan haar plannen zonder de gemeenten zal doordrukken. Ik houd mijn hart vast: een beschaafd land kun je herkennen aan het vangnet dat wordt gegeven aan haar meest kwetsbare burgers.

Tûke oplossings

Lykas bekend moatte alle gemeenten op dit stuit in drege kar meitsje om grutte bedragen te besunigjen. Ek Tytsjerksteradiel ûntkomt dêr net oan; it giet hjir om 4 miljoen euro yngeande 2014. Der leit no in pakket mei foarstellen by de ried, dy’t op 31 maart fierder rjochting jaan sil. Dan giet it bygelyks om besunigings op skoalswimmen, op it bibleteekwurk, op sportfoarsjennings, grienûnderhâld en wegen. Gjin maklik ferhaal, mar we ûntkomme der net oan.

Fansels wolle we in kealslach foarkomme, mar dat hjir en dêr pynlike yngrepen trochfierd wurde moatte, is wol wis. Dochs binne der ek ljochtpuntjes. Yn de striid om de leefberens yn ús doarpen komme der ek tûke oplossings nei foaren. Sa praat in wurkgroep fan brûkers fan it swimbad yn Gytsjerk oer de ynset fan frijwilligers. En besjocht it korps yn Jistrum de mooglikheid om de gymmestykseal oerein de hâlden troch dy ek as repetysjeromte te brûken.

Entûsjast

Moandei 14 febrewaris seach ik noch in hiel moai inisjatyf. De kliïnten fan soarchbuorkerij It Aventoer yn Oentsjerk sille tenei it doarp frij hâlde fan swalkôffal. Dat is ien fan de grutste argewaasjes fan ús bewenners, mar it is ûnmooglik om dat as gemeente ôfdwaande oan te pakken. Doarpsbelang hat socht nei kânsen om hjir wat oan te dwaan en kaam sa út by de soarchynstelling fan Gerke en Antsje Postma.

Ik ha in klupke tige entûsjaste minsken meimakke, dy’t graach oan ‘e slach woene mei de gripers en yn de hesjes dy’t se fan my krigen hawwe. Sa hawwe se in hiel goeie deibesteging en binne se ek sichtber yn de mienskip. “En se binne lekker bûtendoar,” seach Antsje Postma noch in pluspunt. Simmerdeis alle wiken en winterdeis ien kear yn de 14 dagen sille se troch Oentsjerk om safolle mooglik smoargens op te rêden. In boppeslach wat my oanbelanget en in foarbyld miskien foar oare doarpen?